i młodzieży w Internecie oraz ich bezpieczeństwa (1235 uczniów z 50 gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych dobranych metodą losowania warstwowego). Wyniki badań miały służyć nie tylko celom naukowym, ale nade wszystko umożliwić podejmowanie świadomych działań na rzecz bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w cyfrowym świecie.
podejmowane przez dzieci i młodzież oraz pozytywne zaangażowanie młodzieży w działalność rodziny, szkoły, życie religijne, np. przynależność do klubów sportowych, harcerstwa, grup religijnych, samorządów szkolnych itd. Funkcje zachowań ryzykownych i konwencjonalnych dzieci i młodzieży
Polscy delegaci bardzo pozytywnie ocenili spotkanie. W ostatnim dniu, o. Zbigniew Leczkowski SJ, Delegat Prowincjała ds. Formacji w Prowincji Wielkopolsko-Mazowieckiej, powiedział: „Zarówno apostolat społeczny jak i formacja to troska o człowieka. Staramy się towarzyszyć młodym jezuitom w formacji również w ich społecznym
woleni z życia, dobrze radzą sobie w kontaktach społecznych, są lubiani. Pierwszą próbą wyjaśnienia tych różnic w funkcjonowaniu ludzi była koncepcja „inteligen cji społecznej" Thorndike'a, ujmowana jako „zdolność do rozumienia innych ludzi i mądrego postępowania w stosunkach z nimi" (por. Kurcz 2000). Także inni
Kultura popularna a zaangażowanie społeczno- -obywatelskie młodzieży akademickiej. Podstawy Edukacji. nostkowe i relacje społeczne. Wielu badaczy współczesności wskazuje na
Niepełne wykorzystanie środków szło w parze z niepełnym wykorzystaniem godzin usług asystenckich. Żadna ze skontrolowanych jednostek nie wyczerpała wszystkich zaplanowanych we wniosku godzin wsparcia. Np. w UM Częstochowa zrealizowano prawie 30,9 tys. godzin wsparcia (ok. 88% w stosunku do planu), a w 2021 r. – niecałe 3 tys. (ok
W rezultacie był nie tylko kanonistą, ale także socjologiem, etykiem społecznym, teologiem rzeczywistości ziemskich,a wreszcie wielkim praktykiem i duszpasterzem Polski. Stefana Wyszyńskiego w aspekcie zaangażowania świeckich w życie społeczne dokonana przez autora publikacji potwierdza po raz kolejny wyjątkową wnikliwość
Jednym ze sposobów na zaangażowanie społeczne jest realizacja projektów i inicjatyw, które poprawiają życie najbardziej potrzebujących. Humanitaryzm oznacza wrażliwość społeczną, chęć wykonywania pracy użytecznej dla społeczności i łączenia sił z organizacjami wyznającymi te same wartości ”
tym wszystkim, co dzieje się w przedszkolu, które wprowadza dziecko w życie społeczne, kształtujące postawy jego charakteru, wzbudza zaciekawienie przyrodą, sztuką, pobudza wyobraźnię i potrzebę tworzenia. Swoje cele wychowawcze osiąga przedszkole stawiając i oczekując od rodziców spełnienia różnych wymagań i zadań.
1. Czym jest edukacja włączająca? 2. Podniesienie jakości wsparcia udzielanego dzieciom i młodzieży w procesie kształcenia, wychowania i opieki. 3. Zwiększenie dostępności do specjalistycznych usług w ramach wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. 4. Prace nad projektem ustawy o wsparciu dzieci, uczniów i rodzin.
2gNe. The zaangażowanie społeczne lub odpowiedzialność społeczna to pojęcie odnoszące się do obowiązku, który spoczywa na grupie osób tworzących społeczeństwo, indywidualnie lub w grupach. Obowiązek ten może dotyczyć samych siebie i / lub reszty ten dokonuje oceny wpływu decyzji podjętych przez grupę. Ocena ta może być negatywna lub pozytywna i mieści się w ramach etyki, prawa lub innych obszarów. Społeczna odpowiedzialność lub zobowiązanie stanowi, że każda jednostka ma obowiązek wobec reszty społeczeństwa, ponieważ należy do niej. Społeczeństwo składa się z każdej osoby, która w nim uczestniczy, a co robi lub czego nie robi, nawet jeśli jest to działanie minimalne, ma wpływ na życie lub zobowiązanie każdej istoty ludzkiej jest związane z resztą społeczeństwa, w celu uzyskania zbiorowego dobrobytu i przyczynienia się do równowagi tego terminu i to, co reprezentuje, wynika z stworzenia terminu „materializm historyczny”, w którym człowiek odgrywa podstawową rolę w rozwoju społeczeństwa, w którym ma obowiązek edukować się, aby nauczyć się rozwiązywać otaczające go zaangażowanie w historięCzłowiek, od kiedy rozpoczął życie we wspólnocie i powstało społeczeństwo, został zmuszony do przestrzegania pewnych zasad w celu lepszego współistnienia. Zasady te są dostosowane do miejsca i czasu, dlatego stale się zmieniają. Starożytna GrecjaW starożytnej Grecji obecne było poczucie zaangażowania społecznego. Obywatele mieli życie publiczne, w którym musieli prowadzić debaty, uczestniczyć i wyrażać swoją opinię w dialogach odbywających się na głównym placu lub na agorze. Dlatego udział każdego z nich był wkładem dla całej w średniowieczu, wszyscy kierowali się zasadami ustanowionymi zgodnie z przekonaniami religijnymi. Każde działanie zostało wykonane w celu uzyskania zbawienia. Jeśli ktoś działał przeciwko religii, został ukarany. Odpowiedzialność polegała na domaganiu się poszanowania religii, aby jej zasady zostały wiekPóźniej nastąpił ruch intelektualny, który charakteryzował epokę nowożytną. Na tym etapie głównym powodem był przewodnik. Prawa człowieka zostały rozwinięte, a niewolnictwo zaczęło lub zaangażowanie społeczne opierały się na obronie wolności i praw człowieka w społeczeństwie. Państwo nabyło również odpowiedzialność za obronę jednostek i domaganie się szacunku i przestrzegania obowiązujących wówczas reguł wiekDla epoki współczesnej boom naukowy i technologiczny przejmuje wszystkie obszary społeczeństwa. Edukacja, skuteczność, wydajność i umiejętności komunikacyjne były jednymi z wymagań, aby stać się częścią funkcjonalnego zachowania stają się odpowiedzialnością przed społeczeństwem. Firmy to te, które mają władzę, ponieważ rynek ma znaczącą postać, ponieważ porusza pieniądze, które podtrzymują określa zaangażowanie społeczne?Zaangażowanie społeczne jest bytem historycznym, co oznacza, że zmienia się i dostosowuje do czasu, miejsca i mentalności ludzi, którzy żyją w określonym każdej epoce poczucie dobrych i złych zmian zależy od historycznego i kulturowego rozwoju społeczności. Odpowiedzialność ludu spoczywa na społeczeństwie moralnym. Oprócz tego zasady współistnienia są podyktowane przez jednostkę, która ma wówczas większą władzę, więc można ją wymienić w kościele, państwie lub firmach. Obecnie zaangażowanie społeczneOdpowiedzialność lub zaangażowanie społeczne uważa się za normę nieobowiązkową lub prawo miękkie. Zostało to odzwierciedlone w różnych umowach międzynarodowych. Należą do nich „Powszechna deklaracja w sprawie bioetyki i praw człowieka” przyjęta przez ta została rozszerzona na instytucje lub sektory, w których opracowywane są wnioski, aby uświadomić sobie zaangażowanie społeczne, które musi zostać spełnione. Dlatego większość firm i instytucji jest odpowiedzialnych za wykazanie swojego obowiązku wobec społeczeństwa, ich zaangażowanie poprzez działania, które przyczyniają się do dobrobytu firm ma priorytet w ramach swoich celów, działa jako użyteczna jednostka dla społeczeństwa poprzez tworzenie i szkolenie ludzkich talentów, współpracuje z rozwojem technologicznym kraju i promuje swoją gospodarkę, między w których stosuje się zobowiązanie społeczneŻycie w społeczeństwie obejmuje wszystkie obszary, między innymi zdrowie, gospodarkę, środowisko, żywność, edukację. Wszystkie razem pomagają tworzyć życie w społeczeństwie, więc zaangażowanie społeczne obejmuje wszystkie te jest delikatną kwestią i ma ogromne znaczenie dla jednostek. Dlatego w większości przypadków firmy, państwo i instytucje zawsze podejmują decyzje dotyczące tej kwestii, aby chronić zdrowie zaangażowanych osób..Decyzje dotyczące zdrowia są powiązane ze środowiskiem. Im bardziej przyjazne dla ekosystemu są działania prowadzone przez jakąkolwiek instytucję lub firmę, tym bardziej chronione będzie zdrowie jeśli istnieje kontrola zdrowia i odpowiednie środowisko, żywność może być zapewniona. Państwo jest odpowiedzialne za promowanie i egzekwowanie pewnych standardów w celu zapewnienia bezpieczeństwa w tych jest także najważniejsza. Państwo lub najpotężniejsza postać w tym środowisku ma za zadanie promować wysokiej jakości edukację, która dociera do wszystkich osób w celu lepszego rozwoju życia obywatelskiego i ogółu społeczeństwa. Aby osiągnąć dobre wyniki w sektorze edukacji, należy objąć pozostałe I. (2004). Przywództwo i zaangażowanie społeczne. Meksyk: W. (2006). Corporation, be Good!: Historia korporacyjnej odpowiedzialności społecznej. USA: publikacja Dog J i Mondaza, G. (2002). Zaangażowanie młodzieży, uniwersytetów i społeczeństwa: doświadczenie włączania społeczności. Hiszpania: Edycje M. (2012). Społeczna odpowiedzialność biznesu i międzynarodowy rozwój: rozwiązanie biznesowe? UK: EarthscanMulgan, G. (2006). Manifest na rzecz innowacji społecznych: czym jest, dlaczego ma znaczenie i jak można go przyspieszyć. Wielka Brytania: The Young D (1994). Etyka zawodowa i odpowiedzialność społeczna. Anglia: Rowman i J i Yates, M. (1997). Serwis społeczny i społeczna odpowiedzialność w młodzieży. USA: University of Chicago Press.
Z życiem w społeczeństwie związane są zjawiska, które możemy dość łatwo zaobserwować i zmierzyć, np. status materialny, normy społeczne, oraz takie, które nieco trudniej uchwycić, np. zaufanie, zsieciowanie (więzi międzyludzkie), wartości. Z racji tego, że człowiek jest istotą społeczną, wszystkie te elementy wpływają na nasze życie i je kształtują. Już bardzo małe dzieci, w tym noworodki, posługują się instynktem społecznym, który pozwala im przetrwać. Na przykład szukają pomocy u osób, które mogą im ją zapewnić, komunikują swoje potrzeby płaczem itd. „Kilkulatki intuicyjnie dążą do tego, żeby pomóc. Na przykład podnieść przedmiot, który komuś upadnie. […] Żeby młody człowiek widział sens zaangażowania się w jakąś sprawę społeczną, musi najpierw poczuć się członkiem wspólnoty. Ma to związek z kształtowaniem się tożsamości, do którego dochodzi w okolicy dwunastego roku życia” [1]. W dużej mierze to od nas zależy, czy nasze dzieci nauczą się aktywnie wpływać na otaczającą je rzeczywistość, czy też dadzą się biernie ponieść w tej warzonej gdzieś „poza nimi” zupie. Uwaga! Reklama do czytania Cud rodzicielstwa Wsłuchaj się naprawdę w głos swojego dziecka Noszenie dzieci Poradnik dla noszących rodziców Tylko dobre książki dla dzieci i rodziców | Księgarnia Natuli (Nie)przeliczalny kapitał Kapitał społeczny to zjawisko złożone, które badacze analizują z różnych perspektyw. Zazwyczaj rozumiemy je jako „elementy życia społecznego – sieci, normy i zaufanie [społeczne] – które umożliwiają członkom społeczeństwa bardziej skuteczne osiąganie ich celów” [2]. Chociaż z grubsza nieuchwytny i niematerialny, kapitał społeczny przekłada się na mierzalne aspekty naszego życia, takie jak dobrobyt, poziom zadowolenia z życia, poziom współpracy na różnych szczeblach życia społecznego czy politycznego, innowacyjność, decyzyjność, odpowiedzialność, poczucie przynależności, sprawczość i praworządność. Rozkład kapitału społecznego bardzo mocno wiąże się z historią danego regionu. Podział jest tak wyraźny, że można go przeprowadzić jak linię na mapie Europy: na Zachodzie mamy kraje o wysokim zaufaniu i kapitale społecznym (oraz wysokim PKB), które na dość wczesnym etapie rozwoju zrezygnowały z feudalizmu, zaś na Wschodzie, w tym w Polsce, mamy długą i niechlubną tradycję pańszczyzny oraz niskie zaufanie i kapitał społeczny (a także – w porównaniu z resztą Europy – niski PKB [3]. Wspinaczka po drabinie Na kanwie kapitału społecznego buduje się społeczeństwo obywatelskie. Jest to taki rodzaj społeczeństwa, w którym każdy z nas, zwykłych ludzi, współdecyduje o swoim losie oraz chce i potrafi nań wpływać poprzez działania oddolne – czyli zachodzące bez impulsu ze strony władzy. W każdym społeczeństwie możemy wyróżnić kilka poziomów zaangażowania poszczególnych obywateli i różnych szczebli władzy (drabina partycypacji). Ich liczebność świadczy o zaawansowaniu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Są to: Brak partycypacji – władza nie dzieli się z obywatelami informacjami o planowanych działaniach, używa informacji do manipulowania opinią publiczną. Jest to charakterystyczne dla rządów autorytarnych i nie wspiera rozwoju społeczeństwa obywatelskiego ani nie buduje zaufania do instytucji – obywatele stają się biernymi odbiorcami komunikatów, nie ma mechanizmów aktywnego uczestnictwa społeczności lokalnych w podejmowaniu – władza pyta obywateli o ich zdanie na temat planowanych działań, jednak wcale nie musi brać go pod uwagę. Samorządy w Polsce są ustawowo zobowiązane do przeprowadzania konsultacji społecznych, ale w praktyce odbywają się one przy tak małym zaangażowaniu mieszkańców (np. z powodu braku informacji na ich temat), że ich wyniki nie są i współdziałanie – odbywa się, gdy mieszkańcy mają realny wpływ na to, co się dzieje w ich społeczności. Rola władzy ogranicza się do sprawdzania, czy podejmowane działania są zgodne z prawem. Tak powinny wyglądać modelowe konsultacje społeczne albo budżet partycypacyjny. Bardzo często ostatni szczebel drabiny partycypacji pomagają tworzyć organizacje pozarządowe lub inne organizacje społeczne. Ocenia się, że w Polsce aż 80% mieszkańców nie wykazuje żadnej aktywności na tym poziomie, zaś zaangażowanych lub bardzo zaangażowanych jest zaledwie 2% Polaków. Uwaga! Reklama do czytania Niegrzeczne książeczki Czy dzieci na pewno są niegrzeczne? Seria książek dla dzieci 2-5 roku życia i rodziców o tym, że w każdym zachowaniu dziecka jest ważna jego potrzeba. Nowa jakość zaangażowania Tak niski poziom zaangażowania Polaków w życie społeczne, przy jednoczesnym niskim poziomie zaufania do instytucji publicznych i siebie nawzajem, wynika częściowo z naszej historii, a częściowo to efekt odium, jakie narosło wokół słowa „obywatel” w PRL. Wówczas „postawa obywatelska” oznaczała właśnie brak zaangażowania w życie społeczne i jego struktury. Zważywszy na te wszystkie obciążenia, może nam być trudno przekazać pozytywny aspekt zaangażowania obywatelskiego naszym dzieciom. Warto zatem przyjrzeć się, jak to współczesne zaangażowanie może wyglądać. Oto kilka szkolno-przedszkolnych przykładów: zakup karmy dla miejscowego schroniska dla zwierząt,klasowa adopcja zwierzęcia,współdecydowanie o wegetariańskich posiłkach w szkolnej stołówce,uprawa przedszkolnego albo szkolnego ogródka,niezależna gazetka uczniowska,szkolny podcast,zbiórka odzieży dla uchodźców,głosowanie lub kandydowanie w wyborach do samorządu uczniowskiego,zaangażowanie w Młodzieżowy Strajk Klimatyczny,wolontariat w organizacjach pozarządowych,udział w ogólnokrajowych protestach. Warto pamiętać, że nowe zaangażowanie to przede wszystkim decydowanie: za los swój i innych (także przyszłych pokoleń). Tak buduje się dziecięce poczucie odpowiedzialności i wpływu. Ponadto współczesne formy zaangażowania są konstruktywne, nie polegają jedynie na buncie. Często zakładają dialog, a ten uczy nas niuansować postrzeganie rzeczywistości. Edukacja obywatelska Lekcje zaangażowania obywatelskiego nie mogą ograniczać się do suchych pogadanek. Większość z nas pamięta ze szkoły nudne lekcje WOS, śpiewanie hymnu na akademiach „ku czci” albo posiedzenia Młodzieżowej Rady Miasta, które nie przekładały się na realne zmiany. Tymczasem szkoła jest bardzo dobrym miejscem do kształtowania postaw obywatelskich i społecznej wrażliwości. Kreuje tę przestrzeń, odchodząc od edukacji narodowej w stronę edukacji obywatelskiej. „Szkoła, niezależnie od swojej hierarchiczności i programów nauczania, daje możliwości współpracy między uczennicami i uczniami. A to niezwykle ważne dla przyszłego zaangażowania obywatelskiego” – mówi Elżbieta Krawczyk z Centrum Edukacji Obywatelskiej [4]. Niezmiernie istotna jest świadomość partnerskiego dialogu pomiędzy nauczycielami, dyrektorami a uczniami. Najłatwiej to osiągnąć, realizując w ramach lekcji rozmaite przedsięwzięcia. Nauczanie projektowe to nowy i bardzo obiecujący trend we współczesnej szkole, a propagowanie postaw obywatelskich w szkole stanowi jeden z filarów edukacji przyszłości. Postawy obywatelskie od kołyski Jednak postawy obywatelskie naszych dzieci możemy kształtować jeszcze wcześniej! Warto pamiętać, że my, rodzice, mamy wpływ na to, czy nasze dzieci będą w przyszłości brały sprawy w swoje ręce, czy też pozostaną biernymi odbiorcami nakazów i zakazów. Oto kilka przykładów rodzicielskich zachowań, dzięki którym stajemy się dla naszych dzieci przewodnikami w edukacji obywatelskiej od najmłodszych lat: niestosowanie „treningów snu” ani żadnych innych metod behawioralnych, które mogą wywołać u dziecka syndrom wyuczonej bezradności,szybka i w miarę możliwości adekwatna reakcja na sygnalizowane potrzeby dziecka,nauka samodzielnego chodzenia (bez trzymania za rączki),rozszerzanie diety metodą BLW,akceptacja dziecięcej autonomii (tzw. buntu dwulatka),komunikacja „Spróbuj. Jestem tutaj” zamiast „Uważaj, bo spadniesz!”,obrazkowe listy zakupów w sklepie,podejmowanie przez dziecko prostych, zamkniętych decyzji („albo – albo”),segregacja śmieci,rodzicielskie „nie” wyrażane osobistym językiem („Nie chcę tutaj bałaganu. Przestań”),porozumienie przez konflikt (negocjacje),jeśli dziecko tego chce, w miarę możliwości zaangażowanie go w opiekę nad młodszym rodzeństwem,uprawa ogródka, opieka nad zwierzątkiem,podejmowanie trudnych tematów w domu,traktowanie dziecka „jak dorosłego”: nieokłamywanie go, niezbywanie („Dowiesz się, jak dorośniesz”),objaśnianie różnic zamiast udawania, że nie istnieją (np. dotyczących osób z niepełnosprawnością),podkreślanie wspólnotowości (wspólne posiłki, wyjazdy, kręgi znajomych i inne pozarodzinne, np. harcerstwo). Komunikując dzieciom, że ich głos jest ważny, dajemy im do ręki narzędzie, dzięki któremu nawet jeśli nie staną się aktywistami, to będą świadomie decydować o swoim życiu. A w społeczeństwie o wyższej kulturze demokratycznej po prostu żyje się lepiej. [1] K. Oponowicz, Społeczna robota, czyli jak sprawić, by dzieci poczuły się obywatelkami i obywatelami, Kosmos dla Dorosłych, 2020; [2] P. Sztompka, Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2012, s. 190. [3] M. Rauszer, podcast „Wszyscy Jesteśmy ze Wsi”, odc. Pańszczyzna, chłopi i polskość, Stowarzyszenie Folkowisko, 5 lipca 2020.[4] Jakość życia i kapitał społeczny w Polsce. Wyniki badania spójności społecznej 2018, GUS, Warszawa 2020. Prezenty od NATULI Najpiękniejsze książki na święta od wydawnictwa Natuli. Dla dzieci i rodziców.
Organizowanie społeczności lokalnej to proces, który nie może być prowadzony jednoosobowo. Praca w i na rzecz środowiska lokalnego wymaga zaangażowania wielu osób, mieszkańców, organizacji, instytucji działających w danej społeczności. Idea partnerstwa opiera się na zasadzie „razem można więcej”. Partnerstwo lokalne polega na aktywizowaniu całych społeczności i zachęcaniu ich do współpracy przy definiowaniu lokalnych problemów i rozwiązywaniu ich na poziomie osiedla, gminy, miasta czy powiatu. Świadomość, że oddolne inicjatywy można zrealizować, a lepsze efekty osiąga się poprzez współpracę a nie spory, motywuje do wytężonej pracy i podejmowania nowych zadań. (T. Cichoń, Towarzystwo Altum) Bardzo ważną cechą partnerstw lokalnych jest współpraca partnerów na każdym etapie realizacji określonych działań. W trakcie funkcjonowania partnerstwa tworzy się bowiem system trwałych więzi i powiązań pomiędzy poszczególnymi instytucjami. Ponadto bardzo istotnym czynnikiem, jakim wyróżnia się partnerstwo lokalne, jest zaangażowanie w prace partnerów reprezentujących różne sektory, takie jak gospodarka, rynek pracy, kultura, edukacja i opieka społeczna. Nie jest bezwzględnie wymagane, aby w skład partnerstwa wchodzili przedstawiciele wszystkich rodzajów organizacji funkcjonujących na danym obszarze. (// Ważne jest, aby partnerzy byli zainteresowani rzeczywistą i efektywną, a nie tylko deklaratywną i efektowną Rodzaje partnerstw lokalnych Istnieje wiele różnorodnych form partnerstwa lokalnego. Najprostszym jest podział partnerstw na te o strukturze formalnej, posiadające osobowość prawną oraz partnerstwa o strukturze nieformalnej, które tej osobowości nie posiadają. Najczęściej spotykane są następujące typy partnerstwa: partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) – umowa instytucji publicznej i organizacji prywatnej, zawarta w celu zrealizowania określonego przedsięwzięcia ze sfery zadań publicznych; partnerstwo projektowe – cele partnerstwa są ściśle określone w projekcie, a powołanie takiego partnerstwa jest często związane z wymogami konkursowymi, stawianymi przez podmiot, który finansuje realizację zadania; partnerstwo branżowe/sektorowe – platforma porozumienia organizacji/instytucji prowadzących zbliżoną działalność; partnerstwo lokalne/trójsektorowe – porozumienie instytucji publicznych, przedsiębiorstw i organizacji pozarządowych, które chcą wspólnie działać na rzecz swojego regionu, osiedla, gminy, powiatu. Można również dzielić partnerstwa w zależności od tego, kto był ich inicjatorem: partnerstwo tworzone z inicjatywy osób fizycznych, często lokalnych partnerów, którzy chcą aktywnie wpływać na swoje otoczenie; lokalne partnerstwa budowane z inicjatywy przedsiębiorców, organizacji gospodarczych lub zawodowych; partnerstwa tworzone z inicjatywy ciał publicznych. (// dostęp dn. r.) Budowanie koalicji i lokalnych partnerstw bywa procesem długotrwałym, w którym ważne jest zaangażowanie a niejednokrotnie zgoda na kompromis. Dzięki wspólnej pracy można liczyć na wsparcie partnerów, wymianę doświadczeń, zdobywanie wzajemnego zaufania, integrację osób, środowisk i instytucji. Partnerstwo to zwiększenie skuteczności i efektywności naszych działań. Każdy, kto zdecyduje się zaangażować w partnerstwo, będzie oczekiwał także korzyści z tego przedsięwzięcia. Jeśli chcemy zbudować dobre partnerstwo należy odpowiedzieć sobie na pytania: Co będziemy z tego mieli? Co chcemy osiągnąć dla siebie w partnerstwie?. Ważne pytania: jakie są nasze cele? co chcemy osiągnąć? w jaki sposób możemy osiągnąć założone cele? Im bardziej precyzyjnie określimy cele i sposoby ich osiągania, tym łatwiej będzie nam pozyskać partnerów. O powodzeniu koalicji decyduje atrakcyjny cel partnerstwa! Przed podjęciem działań Kto powinien zainicjować partnerstwo lokalne? Inspiracja, by utworzyć partnerstwo lokalne, może wyjść od różnych środowisk. Może to być lokalny lider, instytucja publiczna czy też lokalny biznes. Możliwa jest też wspólna inicjatywa różnych środowisk – ważne jednak jest, by w partnerstwie uczestniczyli reprezentanci danego środowiska lokalnego, gdyż tylko tak dobrany zespół reprezentuje w pełni społeczność lokalną (nie zapominamy o mieszkańcach). PAMIĘTAJ Aby współpraca partnerska była udana, należy przestrzegać kilku zasad, czyli: równości partnerów, wspólnego ustalania celów, wspólnego planowania i podejmowania decyzji, otwartości i jawności w działaniu, koncentracji na rzeczywistych problemach społecznych. Stosowanie się do powyższego nie jest w stanie zagwarantować sukcesu, jednakże pozwoli na w miarę sprawne realizowanie idei partnerstwa. Dobór partnerów Rozpoczynając współpracę, należy zebrać informacje o tym, dlaczego warto współpracować z innymi organizacjami lub profesjonalistami. Można spisać motywy nawiązania współpracy, jakimi kieruje się twoja organizacja, potrzeby i zasoby, które można zainwestować w partnerstwo. Dobrze jest zadać sobie pytania: jakie są oczekiwania od partnerstwa, od współpracy? jakie są mocne i słabe strony organizacji? jakie zasoby są dostępne (ludzie, czas, miejsce, materiał, budżet)? czy jest równe zaangażowanie, wkład pracy, równe korzyści? Organizacja spotkania i nawiązania kontaktów Po zebraniu podstawowych informacji trzeba je porównać i rozważyć różne możliwości współpracy, organizując czas i przestrzeń do spotkania i rozmów. Należy dążyć do wypracowania jednolitego schematu przyszłych wspólnych działań. Powinien on zostać przedstawiony na piśmie w formie dokumentu stanowiącego podstawę decyzji o współpracy. Szukamy odpowiedzi na pytania: czy mamy (zaproszeni liderzy, organizacje, instytucje) wspólne cele? jaką formę przybierze partnerstwo? jakie wspólne działania można prowadzić i jakie kroki należy podjąć w celu ich realizacji? w jaki sposób rozdzielone zostaną zadania i do czego zobowiążą się poszczególne strony? Gdy wszyscy partnerzy godzą się na kształt przyszłej współpracy, może się ona rozpocząć Należy zadbać o dobrą atmosferę spotkania. Trzeba mieć świadomość różnych oczekiwań czy zachowań uczestników. Należy dbać o odpowiednie dobieranie słów, nieużywanie skrótów, ostrożność w sposobie prezentowania problemu oraz doborze pierwszych osób, które będą zabierały głos. Należy także wysłuchać opinii wszystkich zainteresowanych. Każda koalicja rozwija się inaczej, a tempo pracy zależy od różnych czynników. Spotkania mogą być organizowane regularnie, ale zawsze należy je dostosować do potrzeb i możliwości grupy – partnerzy mogą potrzebować więcej czasu na przemyślenie kolejnych działań. Koncentracja na konkretnym zagadnieniu Ważne jest, by ustalić cel spotkania, do którego będziemy dążyć i starać się wybrać główny przedmiot, w który mogą się zaangażować partnerzy. Można też wybrać kilka i wyłonić potencjalnych liderów dla poszczególnych działań. Na spotkaniu w jednej z dzielnic usłyszałam nie jeden pomysł na pożądaną zmianę, a kilka: ktoś chciał, by podjąć działania na rzecz seniorów, ktoś chciał organizacji festynów dzielnicowych, a inni mówili o możliwości wykorzystania potencjału dzielnicy, żeby zachęcać do aktywności sportowej mieszkańców. W tym przypadku trudno zachęcać grupę do realizacji naszych celów np. do pomocy potrzebującym. Cierpliwie pomagałam w powstawaniu klubu seniora i angażowałam się w inicjowanie festynów, dając sobie i innym przestrzeń do tego, byśmy się wzajemnie dobrze poznali, również w działaniu. Zachęceni sukcesem koalicjanci podejmowali później kolejne działania takie jak: organizacja ferii dla dzieci, powołanie świetlicy dla dzieci, powołanie punktu z dyżurami prawników, pedagogów, Policji czy też uruchomienie pomocy charytatywnej dla najuboższych mieszkańców. Podjęcie działań Należy podzielić pracę na mniejsze etapy, ponieważ regularne, szybkie i widoczne rezultaty podnoszą motywację. O rezultatach należy następnie informować partnerów, współpracowników i zwierzchników poszczególnych organizacji, aby czuli się uczestnika... Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów Co zyskasz, kupując prenumeratę? 10 wydań czasopisma "Doradca w Pomocy Społecznej" Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online pełen dostęp do archiwalnych numerów czasopisma w wersji elektronicznej ...i wiele więcej! Sprawdź
W Polsce obserwowany jest problem niskiego kapitału społecznego, rozumianego jako zaangażowanie ludzi w sprawy publiczne. Przejawem tego są niskie wskaźniki zaufania międzyludzkiego, nieduży odsetek osób działających w oddolnych inicjatywach, wreszcie niska frekwencja wyborcza. Polacy wciąż nie odnajdują się w roli obywateli – osób współdecydujących o sprawach publicznych. Właśnie szkoła może znacząco wpływać na zwiększenie kapitału społecznego poprzez promowanie zaangażowania obywatelskiego, gdyż jest ważną przestrzenią dla dzieci i młodzież, której spędzają wiele czasu i w której odbywa się ważny proces wychowawczy. By tak się jednak stało proces wychowawczy musi uwzględniać programy edukacyjne rozwijające kompetencje obywatelskie i społeczne. W praktyce szkoła może wychowywać do aktywności obywatelskiej na dwóch poziomach. Jeden stanowi przekaz teoretyczny podczas lekcji. W tej dziedzinie polscy uczniowie wypadają dobrze – posiadają wiedzę z zakresu pojęć i procesów demokratycznych. Drugi poziom to sposób funkcjonowania szkoły. Jak stwierdza badacz edukacji obywatelskiej David Mathews „w szkołach konieczne jest stworzenie autentycznych i systematycznych okazji do uczestniczenia uczniów w procesie zarządzania szkołą i społecznością by przekonać ich, że partycypacja może prowadzić do ważnych efektów. Mówić o tym nie wystarczy. Młodzi ludzie muszą doświadczyć tego, by uwierzyć”. Właśnie odpowiednie działanie samorządu uczniowskiego może w znaczący sposób przyczynić się do tego, że czas bycia w szkole, będzie dla uczniów doświadczeniem aktywności obywatelskiej i społecznej. Działalność samorządu uczniowskiego na terenie szkoły przyczynia się bowiem do rozwijania wśród młodzieży umiejętności społeczno obywatelskich, pozwalających na aktywne uczestnictwo w życiu publicznym takich jak: przedsiębiorczość i inicjatywność, które „oznaczają zdolność osoby do wcielania pomysłów w czyn. Obejmują one kreatywność, innowacyjność i podejmowanie ryzyka, a także zdolność do planowania przedsięwzięć i prowadzenia ich dla osiągnięcia zamierzonych celów”. Kompetencje społeczne i obywatelskie, które „obejmują zdolność do efektywnego zaangażowania, wraz z innymi ludźmi, w działania publiczne, wykazywania solidarności i zainteresowania rozwiązywaniem problemów stojących przed lokalnymi i szerszymi społecznościami”. (Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie). O tym, że skutecznie działający samorząd uczniowski (SU) jest narzędziem rozwijania postaw obywatelskich świadczą wyniki badań 14 i 17-latków, wśród których można zauważyć, że „uczniowie, którzy są przekonani, iż mogą wspólnie z kolegami kształtować rzeczywistość szkolną, często dyskutują na tematy polityczne, należą do różnych organizacji, klubów są bardziej skłonni aprobować różne formy zaangażowania obywatelskiego. (Civic Education Study, prowadzone przez Międzynarodowe Towarzystwo Badania Osiągnięć Szkolnych (IEA) oraz Uniwersytet Warszawski). Tymczasem obecnie w polskich szkołach uczniowie rzadko mają okazję doświadczać aktywności obywatelskiej, czego przyczyną jest ograniczona działalność samorządu uczniowskiego – kompetencje społeczne i obywatelskie nie są w szkole w wystarczającym stopniu rozwijane, a młodzież nie zdobywa doświadczenia aktywności obywatelskiej i społecznej. Jak wynika z badań prof. Marty Zahorskiej „samorządy uczniowskie działały, jednak nigdzie, nawet w szkołach, gdzie były one najbardziej aktywne nie pełniły funkcji reprezentacji interesów uczniowskich, nie występowały też jako strona w sporach z nauczycielami. (.) nazwa samorząd w żadnym z wypadków nie odpowiadała rzeczywistości. W szkołach bardziej „nowoczesnych” uczniowie przynajmniej uczyli się samodzielnego organizowania imprez, w bardziej tradycyjnych służyli przede wszystkim jako pomoc nauczycieli w utrzymaniu dyscypliny”. Według badań CBOS, ponad 45 proc. uczniów uważa, że ich samorząd ma w szkole niewiele do powiedzenia. Duża część młodzieży słabo orientuje się w działalności swojego przedstawicielstwa, a inni funkcjonowaniem samorządu czują się nieusatysfakcjonowani. Ten brak satysfakcji wynika z faktu, że choć organ ten powołany do rzecznictwa interesów uczniowskiej zbiorowości, częściej skupia się na sferze rozrywkowej. Zdecydowanie rzadziej reprezentanci uczniów korzystają z przypisanych samorządowi uprawnień: opiniowania obowiązujących w placówce programów nauczania, występowania w sprawie motywowania przez nauczycieli wystawianych ocen, dbania o właściwą proporcję między wysiłkiem umysłowym a możliwością zaspokajania indywidualnych zainteresowań czy wyrażania opinii ogółu uczniów. Jednocześnie młodzi ludzie oczekują większej otwartości nauczycieli i ich gotowości do podjęcia dialogu. Liczą też, że ich przedstawiciele, w większym niż dotychczas stopniu, skoncentrują się na reprezentowaniu autentycznych interesów ogółu i rozwiązywaniu istotnych problemów. Już 23 proc. uczniów chce, aby samorząd uczniowski zajmował się mediacją z gronem pedagogicznym, 16 proc. aby poruszał bieżące sprawy szkoły, 10 proc. aby dopilnował przestrzegania praw ucznia. Wysuwane są również postulaty, aby uczniowie mieli wpływ na organizację zajęć pozalekcyjnych, zapewnianie bezpieczeństwa i wywieranie wpływu na sposób oceniania. W efekcie niewypełniania swojej ustawowej roli samorząd uczniowski postrzegany jest jako instytucja fasadowa, której uczniowie nie chcą legitymizować – Już teraz z udziału w wyborach swoich przedstawicieli do samorządu uczniowskiego rezygnuje 63 proc. uczniów, a stałe w nich uczestnictwo deklaruje zaledwie 14 proc. (CBOS, Młodzież 2008, styczeń 2009). Dzieje się tak zapewne dlatego, że wybory reprezentacji samorządu uczniowskiego odbywają się często niezgodnie z regułami zapisanymi bądź w statucie szkoły bądź w regulaminie działania SU. Wynika to z małej istotności tego ciała przypisywanej jej przez nauczycieli. Ingerują oni bardzo często w to kto zostaje kandydatem do reprezentacji. Często jest mało czasu a przeprowadzenie porządnej kampanii wyborczej, w czasie której dyskutuje się o problemach szkoły, jej przyszłości. Długofalowym skutkiem fasadowego działania samorządu uczniowskiego może być ośmieszenie samej idei samorządności oraz aktywności społecznej. Jest to tym bardziej niebezpieczne, że już dziś widać, zagrożenie niskiej aktywności społecznej obcej młodzieży w przyszłości jak wynika bowiem z badań „najmniejsze zasoby kapitału stowarzyszeniowo-obywatelskiego ma młodzież, największe – osoby czterdziesto- i pięćdziesięcioletnie: doświadczone życiowo i wciąż aktywne (także w pracy).” (Stowarzyszeniowo – obywatelski kapitał społeczny. Komunikat z badań. Wrzesień 2008). Niska jakość działania wielu samorządów uczniowskich wynika z niewystarczającej inspiracji, wiedzy opiekunów samorządu uczniów na temat tego, w jaki sposób w swojej codziennej pracy umożliwić uczniom „samorządową” aktywność, która będzie opierała się na reprezentacji interesów uczniów, konsultowaniu decyzji dyrekcji dotyczących uczniów, włączeniu uczniów do namysłu na temat problemów, ważnych kwestii dotyczących życia społeczności szkolnej. Stworzenie adekwatnej przestrzeni, w której młodsi ludzie będą rozwijać swoje umiejętności obywatelskie jest niewątpliwe zadaniem dorosłych – nie można liczyć na to, że dzieci i młodzież same naucza się bez odpowiedniego wsparcia podejmować działania publiczne. Zmiana działania samorządu uczniowskiego w szkole wiąże się niewątpliwie z koniecznością dalszej przemiany autorytarnego stylu zarządzania szkołą charakterystycznego dla PRL na bardziej partycypacyjny, włączający, który jest adekwatny dla demokracji partycypacyjnej, ale wciąż nieobecny w wielu placówkach. 1. Kowalski M., Jasiński M. (2006) „Prawa ucznia w szkole” Warszawa: MEN, CODN 2. OPINIE POLAKÓW O WYCHOWANIU I ROLI SZKÓŁ W PROCESIE WYCHOWAWCZYM (2009), Raport CBOS BS/121/2009 3. Zahorska Marta (2009), „Szkolna wieża Babel”, w: Zahorska M., Nasalska E. Wartości, polityka, społeczeństwo, Warszawa, Scholar 4. Zahorska M. (2008), „Dylematy szkolnej demokracji”, w: Wychowanie. Pojęcia, procesy, konteksty red. Dudzikowa M , Czerpaniak – Walczak M., (2008), Gdańsk: GWP 5. Zahorska M. (2002) Szkoła. Między państwem, społeczeństwem a rynkiem, Warszawa 6. Mathews D, Teaching Politics as Public Work. An Alternative Theory of Civic Education, w: Callahan Banaszak (red), 1990, Citizenship for the 21st Century, Foundation for Teaching Economics, Constitutional Rights Foundation 7. Dolata R., Koseła K., Wiłkomirska A., Zielińska A. (2004) Młodzi obywatele. Wyniki międzynarodowych badań młodzieży, Warszawa
zaangażowanie młodzieży w życie społeczne